به گفته شهردار شیراز مرمت مساجد با قدمت ۱۱۰۰ سال ، تنها یک اقدام عمرانی نیست، بلکه «سنگربانی» از اصالت تاریخی و معنوی سومین حرم اهلبیت (ع) است.
توریسم آنلاین: روزنامه توریسم نوشت: هفتاد و پنجمین گام «جهش عمرانی» شیراز، سومین حرم اهلبیت(ع) در حالی برداشته شد که بار دیگرپیشانی گردشگری ایران، یکه تاز احیای بزرگترین میراث معنوی کشور شد. مدیریت شهری با مرمت و احیای همزمان ۲۱ مسجد کهن و بهبود و ارتقا زیرساخت های گردشگری ، چشم اندازی روشن برای جذب گردشگران مذهبی جهان به شیراز جنت طراز و بهشت آیین را فراهم کرد.
مساجد یکی از جلوه های گردشگری در سرزمین های جهان اسلام هستند که در طول تاریخ مورد توجه ویژه جهانگردان بوده اند. معماری باشکوه این بناها جهانگردان جهان را همواره به تماشای این شاهکاران جهان اسلام مشتاق کرده است. شیرازبا وجود اماکن متبرکه و مساجد باشکوه ظرفیتی ویژه اما مغفول در توسعه گردشگری مذهبی دارد.
مرمت شبستانهای فراموششده، استحکامبخشی بناهای مذهبی پرخطر، احیای فضاهای پیرامونی و روشناییبخشی معابر منتهی به مساجد، در قالب مرحله هفتاد و پنجم طرح «جهش عمرانی» کلانشهرشیراز فصلی تازه دربازآفرینی بناهای کهن اما شاخصی است که درآن کارکرد مسجد نه یک بنای صرفا عبادی، بلکه محور مدیریت شهری، هویتبخشی محله و پیشران گردشگری معنوی تعریف میشود.
به گفته شهردارشیرازمرمت مساجد با قدمت ۱۱۰۰ سال ، تنها یک اقدام عمرانی نیست، بلکه «سنگربانی» از اصالت تاریخی و معنوی سومین حرم اهلبیت (ع) است.
ایجاد پیوست گردشگری برای اماکن تاریخی و مذهبی شیراز
محمدحسن اسدی شهردار کلانشهر شیراز در آیین افتتاح و بهرهبرداری همزمان از 21 مسجد مرمتشده در بافت تاریخی ـ فرهنگی شیراز که با حضور جمعی از مسئولان استانی و شهری در مسجد جامع عتیق برگزار شد، این اقدام را این اقدام را گامی راهبردی در راستای تحقق فرامین رهبر معظم انقلاب و صیانت از هویت مذهبی و تاریخی شهر و تقویت گردشگری معنوی عنوان کرد و اذعان داشت: مرمت مساجد کهن، بهویژه بناهایی با قدمت بیش از هزار سال، تنها عملیات عمرانی نیست، بلکه پاسداری از اصالت معنوی و میراث فرهنگی شیراز است.
شهردار شیراز با بیان اینکه مدیریت شهری با رویکردی برنامهمحور، افق «شیراز ۱۴۰۴» را ترسیم کرده است، اظهار داشت: این چشمانداز با هدف ایجاد تحول اساسی در ساختار شهری دنبال میشود و بیتردید شیراز امروز با گذشته خود قابل مقایسه نیست.
شهردار شیراز با تأکید بر رویکرد «مسجدمحوری» در مدیریت شهری بیان کرد: تاکنون دهها پروژه مرتبط با بازسازی و احیای مساجد در سطح شهر اجرا شده و این روند همچنان ادامه دارد؛ چراکه مساجد علاوه بر کارکرد دینی، نقش مهمی در تقویت هویت فرهنگی و اجتماعی ایفا میکنند.
اسدی با بیان اینکه توسعه گردشگری نیز بهصورت جدی در دستور کار قرار دارد، تصریح کرد: اماکن تاریخی و مذهبی شیراز باید با ایجاد پیوستهای گردشگری، بیش از پیش مورد توجه قرار گیرند تا زمینه جذب گردشگران داخلی و خارجی فراهم شود.
اسدی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت مشارکت سایر دستگاههای اجرایی در توسعه زیرساختهای فرهنگی، گفت: توسعه و تجهیز اماکن مذهبی و تاریخی، تنها وظیفه شهرداری نیست و نیازمند همراهی همه نهادهای مسئول است.
وی همچنین با اشاره به سختیهای کار در بافت تاریخی افزود: مرمت بنایی با قدمت مسجد جامع عتیق، مانند مراقبت از سالخوردهای گرانقدر است که نیاز به رسیدگی مستمر و تخصصی دارد. همکاران من در شهرداری، بهویژه در منطقه تاریخی، ۱۱ ماه تمام با روحیهای جهادی برای احیای این بناها جنگیدند تا توانستند این آثار را به چرخه اصلی حیات شهری بازگردانند وامروز بتوانیم با افتخار بگوییم هویت شیراز را از گزند تخریب مصون داشتهایم.
شهردار شیراز با تقدیر از همراهی شورای اسلامی شهر افزود: شورای ششم و در رأس آن مهدی طاهری و رضا محمدیان، برای مساجد سنگ تمام گذاشتند. انتخاب شهرداران مناطق تاریخی با این رویکرد بوده که مسجد را “قلب تپنده محله” بدانند.
به گفته شهردار شیراز، این پروژهها علاوه بر ارزش معنوی، زیرساختهای نابی برای گردشگری شیراز فراهم کرده است؛ چرا که گردشگر در این شهر، به دنبال اصالت و جلوههای نابی است که تنها در این مساجد تاریخی یافت میشود.
میراث داری معماری نبوی در شیراز با احیا مساجد کهن
مهدی پارسایی معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس، نیز در این مراسم با تبیین پیوند عمیق معماری شیراز با سنت پیامبر (ص) تأکید کرد: نهضت کنونی شهرداری در احیای مساجد، در واقع زنده کردن «قلب تپنده» محلات کهن و بازآفرینی اصالت شیرازی است.
وی با اشاره به ویژگیهای منحصربهفرد معماری مساجد شیراز اظهار داشت: بسیاری میپرسند چرا مساجد تاریخی شیراز گنبد ندارند؟ پاسخ در اصالت تاریخی این شهر است. اولین معماران شیراز، الگوی خود را مستقیماً از “مسجدالنبی” گرفتند؛ مسجدی شبستانی و بدون گنبد که پیامبر (ص) بنا کردند. این سنت معماری تا قرنها در شیراز حفظ شد و امروز مرمت این شبستانها، در واقع احیای همان سنت نبوی است.
معاون استاندار فارس به ماجرای تاریخی مسجد گنج و بازسازی آن در دوران زندیه اشاره کرد و افزود: تاریخ تکرار میشود؛ همانطور که قرنها پیش فرهاد میرزا با آواربرداری، پیهای گمشده مسجد را یافت و آن را احیا کرد، امروز نیز مدیریت شهری شیراز با همان نگاه میراثی، پیهای مدفون شده را از دل خاک بیرون کشیده و مسجدی که رو به نابودی بود را به چرخه حیات بازگردانده است.
وی با تاکید بر این نکته که مساجد بافت تاریخی باید دوباره نقش خود را به عنوان کانون حل مسائل محله ایفا کنند، بیان کرد: نام مسجد جامع عتیق با طنین صدای شهید محراب، آیتالله دستغیب گره خورده است و این هویت معنوی، بزرگترین جاذبه برای گردشگران و زائران است.
پارسایی ضمن ابلاغ پیام تشکر استاندار از شهردار و شورای شهر شیراز، خاطرنشان کرد: اینکه امروز در دهه کرامت شاهد رونق دوباره این بناها هستیم، افتخاری برای فارس است.
وی خاطرنشان کرد: این پروژهها باید با نصب کتیبههای تاریخی ماندگار شوند تا آیندگان بدانند در این دوره از مدیریت شهری، چه مجاهدتی برای حفظ تاریخ شیراز انجام شده است.
صیانت از ثروت ملی و هویت 1100 ساله با احیای مساجد تاریخی
رضا محمدیان رئیس کمیسیون حملونقل، ترافیک و عمران شورای اسلامی شهر شیراز نیز در این مراسم احیای مساجد بافت تاریخی را یک سرمایهگذاری هوشمندانه اقتصادی توزیع کرد و گفت: اگر دولت یا شهرداری قصد داشتند زمینهایی با این موقعیت را تملک و چنین بناهایی بسازند، باید صدها میلیارد تومان هزینه میکردند؛ لذا مرمت این آثار، صیانت از ثروت ملی و هویت 1100 ساله شیراز است.
وی با انتقاد از طرحهایی که صرفا بر روی کاغذ میمانند، گفت: در شورای ششم، ما به دنبال مرد میدان عملیات بودیم. امروز شاهدیم که پروژههای مرمتی از مرحله طراحی عبور کرده و به اجرا رسیدهاند. این مساجد که برخی از آنها قدمتی پیش از اسلام دارند و همواره نماد فرهنگ و اصالت بودهاند، سرمایههایی هستند که جایگزینی ندارند.
عضو شورای شهر شیراز با تبیین رویکرد اقتصاد هویت، افزود: احیای یک مسجد تاریخی، بسیار ارزانتر و ارزشمندتر از ساخت یک بنای جدید است.
احیای شبستانهای تاریخی و مساجد کهن با اعتبار 900 میلیاردی
حسامالدین اسدزاده شهردار منطقه تاریخی فرهنگی شیراز نیز در این مراسم، از هزینه 90 میلیارد تومانی برای باز زندهسازی اماکن مذهبی خبر داد و گفت: این پروژه با هدف حفظ میراث گذشتگان و تقویت نقش اجتماعی مساجد در دل محلات به سرانجام رسیده است.
وی همچنین با تشریح جزئیات پروژههای اخیر تصریح کرد: امروز با افتخار اعلام میکنیم که شبستان شمالی مسجد جامع عتیق که سالها به دلیل تخریبهای گذشته از مدار خدمت خارج شده بود، با همت شهرداری و شورای اسلامی شهر مرمت و به روزهای باشکوه خود بازگشته است، همچنین عملیات احیا در شبستان شرقی و سایر بخشهای این بنای کهن در حال پیگیری است.
اسدزاده همچنین به تنوع پروژهها در سایر مساجد شاخص اشاره کرد و گفت: مساجدی همچون مسجد نو (شهدا)، مسجد آقا احمد، مسجد بغدادیها، مسجد پاکتنیمان و مسجد گنج که پیش از این مورد بیمهری قرار گرفته یا دچار تخریبهای جدی شده بودند، اکنون تحت عملیات مرمت، زیرسازی و مقاومفونی قرار گرفتهاند. در برخی از این مساجد مانند مسجد گنج، حین عملیات مرمت با کشف فونداسیونهای قدیمی، شبستانهای جدیدی با هماهنگی میراث فرهنگی به بنا اضافه شد.
وی با قدردانی از حمایتهای شهردار شیراز و اعضای شورای اسلامی شهر تأکید کرد: امروز شیراز به یک کارگاه بزرگ عمرانی تبدیل شده است. در هر نقطهای از بافت تاریخی که بایستید، در شعاع کمتر از 500 متری یک پروژه فعال عمرانی یا مرمتی را مشاهده میکنید که همگی در راستای حفظ میراث ماندگار این شهر است.
شهردار منطقه 8 شیراز تأکید کرد: در مرحله 75 جهش عمرانی، تمرکز ویژهای بر پیوند میان زیرساختهای شهری و اماکن مذهبی صورت گرفته تا توازن میان مدرنیته و سنت در شیراز حفظ شود.
احیای مساجد تاریخی، بازگشت به هویت اصیل شیراز
حجتالاسلام سید محمدابراهیم دستغیب تولیت مسجد جامع عتیق شیراز نیز در این آیین، ضمن قدردانی از نهضت خدماترسانی در مدیریت شهری، خواستار تداوم نگاه میراثی و معنوی به قلب تاریخی شیراز شد.
وی با تأکید بر اینکه مسجد جامع عتیق شناسنامه 1100 ساله شیراز است، احیای این سنگرهای معنوی را راهبرد اصلی در جنگ فرهنگی و ضامن حفظ ایران دانست.
دستغیب با تشکر از مجاهدت 11 ماهه تیمهای عمرانی در این پروژه افزود: در این دوره از شورا و شهرداری، بهویژه با حمایتهای محمدحسن اسدی، شاهد بودیم که برای مساجد سنگ تمام گذاشته شد.
دستغیب تاکید کرد: امروز نیز ما باید مدیریت شهر را بر محور مساجد پیش ببریم، چرا که در جنگهای اخیر ثابت شد برای نگه داشتن ایران عزیز، جایگاه مذهب و مسجد بیبدیل است.
وی همچنین از اختصاص بودجه برای چاپ کتب شهید دستغیب و حمایت از فعالیتهای فرهنگی در کنار پروژههای عمرانی قدردانی کرد و گفت: بسیاری از نیروهای شهرداری و بخش خصوصی، علیرغم پیشنهادهای مالی بهتر در جاهای دیگر، با عشق و روحیه جهادی در این بافت تاریخی ماندند و برای احیای خانه خدا تلاش کردند.
دستغیب، خطاب به مدیران شهری گفت: رضایت خدا در گرو رضایت مردم و خدمت به این سنگرهای الهی است؛ با اتمام پروژههای نیمهتمام در حرم مطهر حضرت سید علاءالدین حسین (ع) و سایر مساجد، شیراز همچنان به عنوان سومین حرم اهلبیت (ع) در ایران اسلامی بدرخشد.
در هفتاد و پنجمین گام جهش عمرانی شیراز، سومین حرم اهل بیت(ع) با مرمت و احیای 21 مسجد کهن، جلوه گاه یکی از گستردهترین برنامه های احیا میراث مذهبی–تاریخی کشور شد؛ اقدامی که ضمن زندهکردن «معماری نبوی» در شبستانهای بیگنبد شیراز، گامی قابل توجه در توسعه زیرساخت های گردشگری مذهبی محسوب می شود.
