مراغه شهری است کهن با ۶ هزار سال قدمت. در اردیبهشت، «زیج ایلخانی»، یکی از برجستهترین آثار نجومی جهان اسلام توسط خواجه نصیرالدین طوسی و همکارانش در رصدخانه مراغه تکمیل شد.
توریسم آنلاین: بیش از ۸۰۰ سال پیش در آذربایجان شرقی و در شهر مراغه، زمانی که هنوز خبری از تلسکوپ و دوربینهای پیشرفته و فوق پیشرفته نبود، خواجه نصیرالدین طوسی به دستور هلاکو، رصدخانه مراغه را ساخت که سالها به عنوان پیشرفتهترین رصدخانه جهان نامآور بود.
این بنا در زمانی که مراغه توسط هلاکو خان مغول به عنوان پایتخت انتخاب شده بود روی تپهای در غرب مراغه ساخته شد و ساخت آن نزدیک به ۱۵ سال زمان برد.
این رصدخانه تا سال ۷۰۳ هجری کاملا سالم بود، اما پس از زلزلههای سخت و بی توجهی حاکمان، رو به ویرانی رفت و در حال حاضر فقط آثاری از بناهای متعلقه آن باقی مانده است.
رصدخانه مراغه با شماره ۱۶۷۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و نه تنها کاملترین رصدخانهای است که در زمان خود ایجاد شده است، بلکه نخستین رصدخانه مجهز قبل از کشف دوربین به شمار میرود به طوری که تا ۳۰۰ سال بعد رصدخانهای با آن امکانات در غرب به وجود نیامد.
در سالهای اخیر صحبتهایی درباره ثبت جهانی این اثر هم شده، اما هنوز به نتیجه نرسیده است.
مراغه شهری است کهن با ۶ هزار سال قدمت. در اردیبهشت، «زیج ایلخانی»، یکی از برجستهترین آثار نجومی جهان اسلام توسط خواجه نصیرالدین طوسی و همکارانش در رصدخانه مراغه تکمیل شد.
زیج معربشده زیگ، جدولی است که نام، موقعیت و زمان حلول ستارگان و کواکب را نشان میدهد و در نجوم اسلامی استفاده میشده است. در گذشته، اخترشناسان از جداول زیج برای دانستن موقعیت و رصد کردن اجرام سماوی، تعیین طول روز و شب، تهیه تقویم، جهتیابی و دیگر مقاصد اخترشناسی و نیز در طالع بینی استفاده میکردند.
در گذشته هر یک از اخترشناسان برجسته یا هر رصدخانه، یک زیج ویژه به خود مینوشتند و زیجهای پیشینیان را تصحیح میکردند. از آنجایی که عمده فعالیت علمی در رصدخانه مراغه بر تنظیم زیج ایلخانی متمرکز بود، بسته شدن زیج ایلخانی و آغاز تنظیم جدول نجومی در حقیقت نقطه شروع کار علمی در رصدخانه محسوب میشود.
زیج ایلخانی اثری علمی است که در دوره فعالیت رصدخانه و به همت خواجه نصیرالدین طوسی و دیگر دانشمندان تدوین شد. زیج ایلخانی در واقع مجموعهای از دادههای دقیق نجومی است که با رصد حرکت خورشید، ماه و ستارگان به دست آمده و کاربرد آن در تعیین تقویم، آغاز فصلها و برنامهریزی کشاورزی و زندگی روزمره مردم بوده است.
رصدخانه مراغه بر فراز تپهای در حاشیه جنوبی شهر مراغه در آذربایجان شرقی قرار گرفته است. این موقعیت با چشماندازی باز به آسمان و دور از آلودگی نوری و شهری از نظر جغرافیایی و نجومی جایگاهی مناسب برای رصد دقیق ستارگان فراهم میکند.
