گردشگری ایران در مسیر بازطراحی بازار و مدل‌های کسب‌وکار
حمید جاویدان مدیر هتل بزرگ شیراز: رونق گردشگری در شرایط رکود، نیازمند پکیج‌های اقتصادی ورویدادمحوری است
سفرهای دو یا سه‌روزه می‌تواند یکی از محصولات قابل توسعه در شرایط فعلی باشد؛ به‌خصوص در مقصدهایی مانند شیراز که علاوه بر جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی، از ظرفیت‌های طبیعی، تفریحی و غذایی نیز برخوردارند.
توریسم آنلاین: هماحاصلی«توریسم»/ صنعت گردشگری ایران در شرایطی قرار گرفته که مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و محدودیت‌های موجود، الگوی سفر و رفتار گردشگران را تحت تأثیر قرار داده است. کاهش قدرت خرید خانوارها، افزایش هزینه‌های عملیاتی هتل‌ها و دشوارتر شدن بخشی از سفرهای خارجی، فعالان صنعت را با این پرسش مواجه کرده که در دوره رکود چگونه می‌توان ظرفیت‌های موجود را حفظ و همزمان بازارهای جدیدی ایجاد کرد.
در چنین شرایطی، برخی فعالان صنعت گردشگری بر این باورند که راه عبور از رکود، انتظار برای بازگشت شرایط گذشته نیست؛ بلکه باید با بازطراحی محصولات گردشگری، تمرکز بر بازار داخلی، توسعه رویدادها و استفاده از فناوری‌های نوین، تقاضای جدید ایجاد کرد.
در آستانه هفته گردشگری در این خصوص با مهندس حمید جاویدان، مدیرکل هتل بزرگ شیراز گفتگو کردیم . وی که از مدیران باسابقه و شناخته‌شده صنعت هتلداری ایران است با تأکید بر ضرورت اتخاذ رویکردی فعال و خلاق در صنعت گردشگری گفت: در شرایط سخت اقتصادی نمی‌توان دست روی دست گذاشت و منتظر ماند. اگر بخشی از بازار گردشگری خارجی کاهش پیدا کرده است، باید ظرفیت بازار داخلی را جدی‌تر ببینیم و متناسب با توان اقتصادی مردم، محصولات جدید طراحی کنیم.
بازار داخلی؛ ظرفیتی که نباید نادیده گرفته شود
جاویدان کاهش امکان سفر خارجی برای بخشی از جامعه را فرصتی برای رونق مقاصد گردشگری داخلی دانست و افزود: باید پکیج‌هایی داشته باشیم که خانواده‌ها بتوانند با بودجه محدود نیز از آنها استفاده کنند. تخفیف هدفمند، خدمات غذایی متناسب با توان مالی مشتری و طراحی سفرهای کوتاه‌مدت می‌تواند بخشی از تقاضای موجود را فعال کند.
این فعال صنعت هتلداری مطرح کرد: سفرهای دو یا سه‌روزه می‌تواند یکی از محصولات قابل توسعه در شرایط فعلی باشد؛ به‌خصوص در مقصدهایی مانند شیراز که علاوه بر جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی، از ظرفیت‌های طبیعی، تفریحی و غذایی نیز برخوردارند.
شیراز؛ از مقصد تاریخی تا مقصد رویدادمحور
جاویدان با اشاره بر اینکه یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های شیراز ،قابلیت این شهر برای توسعه گردشگری رویدادمحور است گفت: شیراز می‌تواند از ظرفیت‌هایی مانند موسیقی، غذا، باغ‌های تاریخی، میراث فرهنگی و طبیعت استان فارس برای طراحی رویدادهای جدید استفاده کند.
او خاطرنشان کرد: شیراز فقط حافظیه و سعدیه نیست. موسیقی، غذا، باغ‌ها، طبیعت و فرهنگ این شهر می‌توانند در کنار یکدیگر یک محصول گردشگری جدید ایجاد کنند. بر این اساس، برگزاری رویدادهای ترکیبی غذا و موسیقی در فضاهای گردشگری و فرهنگی، می‌تواند علاوه بر ایجاد جذابیت برای گردشگران، فرصت تازه‌ای برای هتل‌ها، رستوران‌ها، راهنمایان گردشگری، تولیدکنندگان محتوا و سایر فعالان زنجیره گردشگری ایجاد کند .
جاویدان افزود: هتل‌ها نیز باید خود را از یک واحد اقامتی صرف فراتر برده و به بخشی از زنجیره طراحی و اجرای رویدادهای گردشگری تبدیل شوند.
گردشگری سازمانی؛ بازار دیگری برای هتل‌ها
مدیر هتل شیراز همچنین به ظرفیت شرکت‌ها و سازمان‌ها برای تبدیل به بازارمهم گردشگری اشاره کرد و توضیح داد: بسیاری از مجموعه‌های اقتصادی برای ایجاد انگیزه و رفاه کارکنان خود به برنامه‌های سفر و تفریح نیاز دارند و هتل‌ها می‌توانند با طراحی پکیج‌های سازمانی متناسب با بودجه این مجموعه‌ها، بازار جدیدی ایجاد کنند.این مدل می‌تواند علاوه بر حفظ بخشی از ظرفیت هتل‌ها، به توسعه سفرهای خانوادگی کارکنان شرکت‌ها نیز کمک کند.
حمایت هدفمند از صنعت هتلداری
حمید جاویدان با تاکید بر ضرورت حمایت‌های هدفمند دولت از صنعت گردشگری گفت: افزایش هزینه‌های انرژی، نگهداری، تعمیرات، نیروی انسانی و سایر هزینه‌های جاری از جمله فشارهای وارد بر صنعت هتلداری است در و در شهرهای گردشگرپذیری مانند شیراز، اصفهان و یزد در کنار ابتکار عمل بخش خصوصی، باید سیاست‌های حمایتی متناسب با شرایط نیز طراحی شود. وی تشریح کرد: هتل‌هایی که برای عبور از یک دوره رکود به سرمایه در گردش یا حمایت موقت نیاز دارند، باید بتوانند از تسهیلات مناسب استفاده کنند چرا که حفظ واحدهای گردشگری موجود، به اندازه ایجاد واحدهای جدید اهمیت دارد.
حفظ نیروی انسانی؛ اولویت هتل بزرگ شیراز
این فعال باسابقه صنعت هتلداری در خصوص چالش‌های کارکنان صنعت هتلداری در شرایط کنونی با اشاره به فعالیت حدود ۲۵۰ نیروی انسانی در هتل بزرگ شیراز، حفظ کارکنان را یکی از اولویت‌های مدیریت این مجموعه عنوان کرد و گفت: در دوره رکود، تعدیل نیرو نباید نخستین راهکار تلقی شود بلکه می‌توان با استفاده از مدل‌های انعطاف‌پذیر کاری، بخشی از فشار اقتصادی را مدیریت کرد. جاویدان توضیح داد : اگر حجم کار کاهش پیدا کند، ترجیح ما این است که به جای بیکار شدن افراد، ساعات یا روزهای کاری را متناسب با شرایط تنظیم کنیم و تا جایی که امکان دارد اشتغال کارکنان را حفظ و در عین حال سبدهای حمایتی خانواده برای پرسنل درنظر بگیریم. وی اذعان کرد: کارکنان سرمایه اصلی صنعت هتلداری هستند و از دست دادن نیروی متخصص در دوره رکود می‌تواند در زمان بازگشت بازار، هزینه بیشتری برای مجموعه‌ها ایجاد کند.
هوش مصنوعی؛ بخش جدایی‌ناپذیر کسب‌وکارها
حمید جاویدان همچنین با اشاره بر شعار روز جهانی گردشگری مبنی بر بازطراحی صنعت گردشگری با فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی به آغاز استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در حوزه فناوری اطلاعات هتل بزرگ شیراز اشاره کرد و افزود: این فناوری می‌تواند در تحلیل بازار، شناخت مشتری، طراحی محصول، برنامه‌ریزی رویدادها و ارزیابی اقتصادی پروژه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. امروز با کمک هوش مصنوعی می‌توان قبل از اجرای یک برنامه، اطلاعات مختلف را تحلیل کرد؛ از تعداد مخاطبان و هزینه‌های احتمالی گرفته تا ظرفیت بازار و منافع اقتصادی. این ابزار می‌تواند سرعت تصمیم‌گیری را بالا ببرد.
این فعال گردشگری تصریح کرد: همان‌طور که اینترنت و فناوری اطلاعات به تدریج به بخش جدایی‌ناپذیر کسب‌وکارها تبدیل شده اند، هوش مصنوعی نیز به یکی از ابزارهای مهم مدیریت در صنعت گردشگری تبدیل خواهد شد.
ناامیدی هرگز!
حمید جاویدان در در پایان با تاکید بر ضرورت حفظ امید و تداوم حرکت و تلاش در شرایط دشوار اذعان داشت: شرایط سخت است، اما نباید ناامید شد. باید پکیج‌های جدید طراحی کنیم، بازار داخلی را جدی بگیریم، رویدادمحور حرکت کنیم و از فناوری‌های جدید استفاده کنیم. مهم این است که به جای متوقف شدن، راه‌های جدیدی برای ادامه فعالیت پیدا کنیم.
به نظر می‌رسد در شرایط کنونی، مزیت رقابتی بنگاه‌های گردشگری بیش از گذشته به توانایی آنها در شناخت بازار، انعطاف‌پذیری، خلق تقاضای جدید، استفاده از فناوری و حفظ نیروی انسانی وابسته است؛ مسیری که می‌تواند صنعت گردشگری را از مدیریت صرفِ بحران به سمت مدیریت فرصت هدایت کند.
