گرچه هنوز آمار رسمی از تعدیل ها و اخراج ها وجود ندارد اما آسیب به زیرساخت هایی چون نیروگاهها، فرودگاهها و صنایع ، پیامدهای گسترده و نگران کننده ای را بر بازار کار وارد کرده است.
توریسم آنلاین: هما حاصلی / چهل روز پر التهاب جنگ در حالی به آتش بس دو هفته ای ختم شد که اکنون میلیون ها نفر از سرپرستان خانوار مشاغل خود را ازدست داده ودر شرایط تورمی ماههای اخیر در سخت ترین شرایط معیشتی قرار گرفته اند.
گرچه هنوز آمار رسمی از تعدیل ها و اخراج ها وجود ندارد اما آسیب به زیرساخت هایی چون نیروگاهها، فرودگاهها و صنایع ، پیامدهای گسترده و نگران کننده ای را بر بازار کار وارد کرده است.
تحقیقات میدانی خبرنگار ما نشان می دهد که ازصنایع بزرگ وکارگاههای آسیب دیده گرفته تا هتل ها ، فرودگاه ها ، ایرلاین ها ، روزنامه ها و استارت اپ ها ،مشاغل حوزه های فناوری و کسب و کارهای اینترنتی و تولید محتوا یا محل کارشان تخریب شده و جایی برای کار ندارند یا با دست رد کارفرمایان خود مواجه شده اند.
در این میان شاغلان فارس و دیگر استان های جنوبی نیز بخش بزرگی ازجنگ زدگان بازار کار هستند و موج گسترده ای از بیکاری خانوارهای جنوب کشور را با بحران معیشتی مواجه کرده که در ماههای آینده گسترده تر نیز خواهد شد.
بسیاری شاغلان بخش خصوصی فارس و دیگر استان های جنوبی اکنون در حالی در سال جدید به دلیل تعطیلی کارگاه یا تعدیل نیرو شغل خود را ازدست داده اند که اثر روانی جنگ ، قطعی اینترنت بینالمللی ، بعضا تخریب محل کارو نیز درآمد کاهش یافته بنگاهها شرایط را به گونه ای کرده که کارفرمایان برای سرپاماندن و کاهش هزینهها چاره ای جز تعدیل نیروهای اکثرا متخصص برایشان نمانده است .
به علاوه بسیاری از افراد شاغل درعسلویه و شهرهای بندری و اسکله ها از ابتدای جنگ ،یعنی حدود یک ماه مانده به سال جدید خانه نشین شده اند.حال آنکه کسادی بازار ، تعدیلهای گسترده و اخراج کارگران و کارمندان بخشهای مختلف، یافتن شغلی دیگر را بسیار دشوار ساخته است.
رقم میلیونی بیکاران پساجنگ
آن طور که دنیای اقتصاد نوشته : « بر اساس اعلام وزارت اقتصاد در جنگ 12 روزه ، ۶۵۰ هزار نفر کار خود را ازدست دادند وکارشناسان احتمال می دهند این آمار در شرایط فعلی به بالای 2 میلیون نفر برسد.» این عدد که در مقابل جمعیت 24 میلیونی شاغلان بازار کار کشور عدد کوچکی نیست حتی می تواند بسیار بالاتر رود.در شرایطی که تنها با آسیب به یک شرکت فولادی کشور بیش از 70 هزار نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم بیکار شده اند و از سوی دیگر با قطعی اینترنت بین الملل دومیلیون و نیم شاغل مستقیم و بین 10 تا 20 میلیون شاغل غیر مستقیم درآمد خود را از دست داده اند عددی بسیار بالاتر از دومیلیون دور از تصور نیست.
چالش بیمه بیکاری
در این میان شاغلان بخش خصوصی در معرض آسیب های بیشتری هستند و تنها حمایتی که قانون گذار پیش بینی کرده، بیمه بیکاری است که درحال حاضر با وجود موجی از بیکاری وافزایش چشمگیر و ناگهانی دریافت کنندگان بیمه بیکاری ، سازمان های بیمه گر را دچار چالش خواهد کرد و از منظر کلان اقتصادی نیز تامین منابع مالی این حمایت ممکن است به افزایش نقدینگی منجر شده و در آینده شوکهای تورمی به همراه داشته باشد.
سه محوراصلی در مدیریت بحران بیکاری
در این میان برای کاهش فشار معیشتی بر خانوارها و جلوگیری از فروپاشی ظرفیت تولید بنگاهها انتظار می رود دولت صرف نظر از بیمه بیکاری با سیاستهای حمایتی کوتاهمدت و برنامههای احیای بازار کار این بحران را مدیریت کند که در شرایط کنونی اجرای چنین سیاست هایی برای دولت نیز قطعا چالش برانگیز خواهد بود.
مرور تجربه کشورهای جهان در مواجهه با موج های گسترده بیکاری نشان میدهد که مدیریت چنین بحران هایی عموما بر سه محور اصلی استوار است که شامل حمایت فوری از درآمد خانوارها، جلوگیری از فروپاشی اشتغال موجود در بنگاهها و ایجاد مسیرهای جدید برای اشتغال از طریق سرمایهگذاری و آموزش مهارت می شود.
چنانچه در بحران مالی ۲۰۰۸، آلمان برنامه «کار کوتاهمدت» را اجرا کرد. در این طرح، شرکتها به جای اخراج کارکنان، ساعات کاری آنها را کاهش میدادند و دولت بخشی از دستمزد از دسترفته را جبران میکرد.
در ایالات متحده در دوره رکودهای اقتصادی تمرکز بیشتر بر حمایت درآمدی از بیکاران بوده است. دولت با افزایش مدت و میزان پرداخت بیمه بیکاری تلاش کرده فشار معیشتی بر افراد بیکار را کاهش دهد. در کنار آن، اجرای برنامههای گسترده عمرانی و زیرساختی نیز برای ایجاد فرصتهای شغلی جدید در دستور کار قرار گرفته است.
کشورهایی مانند سوئد نیز رویکرد متفاوتی را دنبال کردهاند که بر «سیاستهای فعال بازار کار» تمرکز دارد. در این کشورها علاوه بر پرداخت مقرری بیکاری، برنامههای گسترده آموزش مهارت و بازآموزی نیروی کار اجرا میشود تا افراد بیکار بتوانند سریعتر وارد مشاغل جدید شوند.
بازار کار نیازمند اقدام فوری
با وجود شرایط سخت تورمی و بحران اقتصادی که دولت با آن روبرو است اما اکنون حفظ امنیت معیشت خانوارها بیش از زمان دیگر اولویت دارد. گستراندن چتر حمایتی دولت بر سر مردمی که به عشق وطن با همراهی با دولت در مقابل تجاوز دشمن ایستادگی کردند واکنون سرمایه اجتماعی حاصل از این همدلی برگ برنده ای بی بدیل برای کشور است می تواند عبور از این گذرگاه صعب را آسان کند. پرداخت یارانه دستمزد به کارفرمایان ، در نظر گرفتن معافیت های بیمه ای ومالیاتی، ارائه وامهای حمایتی به بنگاهها وحتی بسته های حمایتی فوق العاده به خانوارهای آسیب دیده می تواند از موج گسترده اخراجها جلوگیری کنند و فشار معیشت را کمتر سازد.
