پیشنهاد «توریسم» به وزیر میراث فرهنگی، گردشگری وصنایع دستی

فراخوانی متفاوت برای ایرانیان خارج از کشور ؛ یک بنای میراثی را انتخاب کنید؛ با هم نجاتش می‌دهیم !

توریسم آنلاین: هما حاصلی«روزنامه توریسم» / درشرایطی که به گفته صالحی امیری ، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری وصنایع دستی « حدود ۱۴۹ اثر تاریخی و فرهنگی کشور بین ۱۰ تا ۹۰ درصد خسارت دیده‌اند و میزان خسارت قطعاً بیش از ۱۰ همت است» ودولت با محدودیت منابع روبرو است یکی از گزینه هایی که وزیر میراث فرهنگی آن را مطرح کرده ، درخواست کمک  ازایرانیان خارج از کشور است.

اما ایده وزیر میراث فرهنگی برای استفاده از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور تا چه حد عملی است و چگونه می‌توان این ایده را اجرایی کرد؟

در ابتدای امرباید یادآور شد که ایده مشارکت مردم در حفاظت از میراث فرهنگی در دوره های مختلف از سوی وزرای وقت مطرح شده وهرگز آن طور که باید و شاید به نتیجه ای نرسیده ،چون همیشه طرحی کلی بوده و در قالب کمک خواهی مطرح شده و شفافیت لازم را نداشته است ،از این رو نتوانسته اعتماد مخاطبان را جلب کند.

ایده مشارکت ایرانیان خارج از کشور زمانی می‌تواند از یک شعار به یک راهکار ثمربخش تبدیل شود که  مخاطب بتواند در قالب یک سامانه حاوی پروژه‌ها ، هزینه های مشخص  و گزارش‌ روند پیشرفت کار مسیر را رصد کند.

ضمن آنکه باید در نظر گرفت که پول تنها سرمایه ایرانیان خارج از کشور نیست. هم وطنان خارج از کشوردارای تخصص های مختلف بوده و می توانند علاوه بر کمک مالی در زمینه های مختلف حامیان میراث باشند.

از این رو، شاید بهتر آن باشد که وزارتخانه  به جای راه اندازی «صندوق کمک»، «شبکه جهانی حامیان میراث ایران» را ایجاد کند تا دوستداران میراث ایران علاوه بر سرمایه مالی با تخصص ،فناوری های روز و تبلیغ میراث ایران از آن محافظت کنند.

طرح پیشنهادی

برای بسیاری از ایرانیان خارج از کشور، میراث فرهنگی بخشی از حافظه جمعی شان است. خانه های  قدیمی ، مساجد و مدارس یا محله های تاریخی ممکن است یادآور خاطرات کودکیشان باشد. بنابراین اگر امکان انتخاب اثری مشخص فراهم شود، انگیزه مشارکت افزایش می‌یابد.

همچنین در شرایطی که مسائل اقتصادی و سیاسی گاهی فاصله‌هایی میان ایرانیان داخل و خارج از کشور ایجاد می‌کند، میراث فرهنگی می‌تواند موجب ایجاد تعلق مشترک و فراتر از مرزبندی‌های جغرافیایی و سیاسی گردد.

فرض کنیم وزارت میراث فرهنگی اعلام کند برای حفاظت از صدها بنای تاریخی به منابع مالی نیاز دارد و از ایرانیان خارج از کشور درخواست کمک کنند. طبیعی است که تا معلوم نباشد پول کجا هزینه می‌شودو نتیجه چه می شود افراد تمایلی به مشارکت نخواهند داشت.

در مقابل، اگر وزارتخانه یک خانه تاریخی مشخص را معرفی کند و بگوید برای تثبیت سقف آن ۵۰ هزار یورو نیاز است، نقشه مرمت آماده است، ناظر مشخص شده و گزارش هزینه‌ها نیز به‌صورت عمومی منتشر خواهد شد، وضعیت کاملاً متفاوت است.

تشکیل سامانه چندزبانه میراث تاریخی در معرض خطر

بنابراین پیشنهاد می شود، وزارت میراث فرهنگی یک سامانه چندزبانه راه اندازی کند که در آن پروژه‌های نیازمند حمایت معرفی گردند. مثلا در مرحله اول فقط 10 اثر تاریخی در معرض خطر انتخاب شوند.

برای هر اثر یک صفحه  به زبان های مختلف در سامانه تعریف شود و اطلاعاتی مانند نام اثر، قدمت، وضعیت حفاظتی، تصاویر، طرح مرمت، هزینه، زمان‌بندی و میزان پیشرفت در آن قرار گیرد.

هر ایرانی خارج از کشور و حتی افراد علاقمند داخل ایران پروژه‌ دلخواه خود را انتخاب کند و هر مقدار که توان دارد ،مشارکت کند.

ایرانی های خارج از کشور لازم نیست برای مشارکت در میراث فرهنگی حتماً سرمایه‌داران بزرگ باشند. برای نمونه، اگر ۵۰۰ ایرانی هر کدام ۱۰۰ یورو پرداخت کنند، ۵۰ هزار یورو برای نجات یک بخش از یک بنا فراهم می‌شود وبه این ترتیب پانصد نفر تبدیل به پانصد حامی میراث ایران می‌شوند.اگراین پروژه  به نتیجه رسید، آن را به  تعداد بیشتری بنای میراثی تعمیم دهد.

مشارکت مردم به‌عنوان اهرم

در این میان ، باید توجه کرد که هدف این طرح نباید انتقال مسئولیت دولت به مردم باشد.دولت همچنان باید وظیفه اصلی خود را در حفاظت از میراث انجام دهد، اما می‌تواند از مشارکت مردم به‌عنوان اهرم استفاده کند. مثلاً در یک پروژه ۳۰ درصد دولت،۴۰ درصد توسط ایرانیان خارج از کشور و بقیه از سوی خیرین ، بخش خصوصی و منابع محلی تامین شود.

و سرانجام آنکه ، میراث فرهنگی ایران امروز بیش از همیشه همدلی و یاری یکایک ایرانیان نیاز دارد. شاید زمان آن رسیده است که شعار «یک بنای میراثی را انتخاب کنید؛ با هم نجاتش می‌دهیم» را نهادینه و نمادینه کنیم تا همه ایرانیان به عنوان اعضای خانواده میراث فرهنگی در نجات بزرگترین سرمایه تاریخی و تمدنیشان سهیم شوند.